Wszystko lub prawie wszystko, o Aglomeracji Poznańskiej

Przewodnik Mieszkańca
„Jesteśmy u siebie” – co każdy obywatel wiedzieć powinien.
Wszystko lub prawie wszystko, o Aglomeracji Poznańskiej
Słowniczek:
Aglomeracja z łac. agglomeratio – nagromadzenie, jest terminem funkcjonującym głównie w urbanistyce i oznacza obszar o intensywnej zabudowie, znacznej gęstości zaludnienia, charakteryzujący się znacznym przepływem osób i towarów oraz wymianą usług. To, w brzmieniu bardziej potocznym, skupisko sąsiadujących ze sobą miast i wsi, połączonych wspólnym systemem komunikacyjnym, infrastrukturalnym, korzystających wymiennie z różnego rodzaju powiązań (gospodarczych, naukowych, kulturalnych, oświatowych, społecznych itp.)jednego lub kilku ośrodków miejskich i szeroko rozumianych okolic.
Historyczne korzenie
Dzieje poznańskiej aglomeracji sięgają wieku X i związane są ściśle z początkami polskiej państwowości, kiedy to Poznań i jego okolice stanowiły centrum ówczesnego życia politycznego, kulturalnego i religijnego. Jej dalszy rozkwit i rozwój nastąpił w dobie renesansu za panowania Jagiellonów, kiedy to na przedmieściach Poznania zaczęły powstawać ściśle z nim związane nowe osady. Po okresie zaborów, w latach 20-tych XX w. Poznań zasłynął z organizowanej tu od 1928 r. międzynarodowej imprezy handlowej, stał się też ważnym ośrodkiem naukowym i kulturalnym oraz promieniującym centrum życia politycznego.
Najważniejszym wydarzeniem, które stało się zalążkiem powstania nowoczesnej aglomeracji poznańskiej była bez wątpienia reforma samorządowa 1990 r., która dzięki decentralizacji władzy i przeniesieniu ośrodków decyzyjnych do lokalnych wspólnot i regionów, umożliwiła wykorzystanie największych atutów związanego ze sobą organicznie i historycznie obszaru oraz wytyczenie kierunków rozwoju na przyszłość.
Jednocześnie wraz z nasileniem się zjawiska tzw. suburbanizacji, której głównym elementem, wynikającym z  ograniczonej chłonności administracyjnych granic miasta jest przenoszenie się istotnie ważnych przedsięwzięć inwestycyjnych oraz osiedli mieszkaniowych poza ich obręb, najważniejszym wyzwaniem dla rozwijających się coraz bardziej tendencji integracyjnych stało się ich właściwe skoordynowanie. Dotyczyło to w szczególnej mierze takich aspektów współdziałania jak spójna komunikacja Poznania i otaczających miasto gmin, zadbanie o inwestycyjny i przestrzenny ład, rozwiązanie narastających problemów związanych z ochroną środowiska, w tym szczególnie gospodarką odpadami, stworzenie nowoczesnej sfery usług kulturalnych, oświatowych, medycznych, turystycznych.
Oprócz narastających problemów zaczęto także dostrzegać korzyści, które przynieść mogłoby zacieśnienie i pewne sformalizowanie zasad współpracy miasta Poznania i otaczających je gmin w myśl zasady „duży może więcej”, co w sposób najbardziej spektakularny widoczne jest w sferze działań promocyjnych skierowanych wobec inwestorów zagranicznych, świata businessu, nauki, turystów, studentów czy wreszcie organizatorów prestiżowych konferencji, wydarzeń kulturalnych i oczywiści  sportowych.
Powstanie Rady Aglomeracji Poznańskiej – 15 maja 2007 r.
Z inicjatywy władz powiatu poznańskiego oraz prezydenta miasta Poznania powstał projekt, którego istotę stanowiło powołanie związku gmin, obejmującego 17 gmin powiatu poznańskiego i miasto Poznań. Jego początkowym celem było wypracowanie wspólnej polityki przede wszystkim w zakresie inwestycji, dróg, ochrony środowiska, ochrony zdrowia i komunikacji. Jego sformalizowanie nastąpiło 15 maja 2007 r. w Sali renesansowej poznańskiego rausza podpisaniem Porozumienia o współpracy pomiędzy samorządami aglomeracji poznańskiej. Na jego mocy powołano Radę Aglomeracji będącą stałą konferencją wójtów i burmistrzów gmin powiatu poznańskiego oraz Prezydenta miasta Poznania i starosty powiatu poznańskiego.
Według przyjętego założenia Rada Aglomeracji stanowi forum współpracy, wymiany informacji oraz koordynacji działań podejmowanych wspólnie, ale także tych, które będąc realizowanie przez poszczególne gminy samodzielnie, mogłyby mieć wpływ na sąsiadów.
Pod dokumentem podpis złożyli: Prezydent Miasta Poznania, Starosta Poznański i włodarze 17 ościennych gmin. Było to jedno z pierwszych tego typu porozumień w Polsce.
Aktualny skład Rady Aglomeracji Poznańskiej to: Miasto Poznań, Powiat Poznański, 17 gmin powiatu poznańskiego oraz  od czerwca 2008 r. Szamotuły i Śrem, a od 28 listopada 2008 r. także Skoki.
Atuty Aglomeracji Poznańskiej
Najważniejszymi mocnymi stronami aglomeracji poznańskiej, pozwalającymi na wypracowanie pozycji konkurencyjnej wobec innych miast w Polsce, ale także w Europie są: położenie przy autostradzie A2, lotnisko Ławica, pozycja drugiego w Polsce okręgu przemysłowo-usługowego pod względem PKB liczonego na 1 mieszkańca, lokalizacja w Poznaniu i jego okolicach 31 spośród 500 największych firm zagranicznych oraz 100 tys. małych i średnich przedsiębiorstw, tereny rekreacyjne z Wielkopolskim Parkiem Narodowym i Puszczą Zielonka na czele, dobra baza turystyczna i hotelarska, status Poznania – rdzenia aglomeracji, będącego liczącym się ośrodkiem naukowym (25 szkół wyższych), kulturalnym (konkursy, festiwale, muzea, wystawy o randze międzynarodowej), nowoczesnym centrum handlowym, ośrodkiem sportu masowego i wyczynowego, miejscem organizacji ważnych konferencji i szczytów politycznych (Konferencja Klimatyczna ONZ w 2008 r. - największa w Europie centralnej), spotkań (Europejskie Spotkanie Młodych 2009/2010) i wydarzeń sportowych (EURO 2012). Aglomerację Poznańska zamieszkuje ok. 1 miliona mieszkańców
Myślenie aglomeracyjne - potrzeba współpracy
Świadomość istnienia przewagi konkurencyjnej wynikającej z racjonalnych przesłanek, głównie ekonomicznych, nie wystarcza, by osiągnąć sukces. Jej podstawowym warunkiem, który jednocześnie - obok gospodarności, oszczędności i umiejętności przewidywania wyróżnia aglomerację poznańską  - jest współpraca oparta na zaufaniu oraz przeświadczeniu o wzajemnej współzależności miasta i samorządów.
Jej przejawem, wynikającym z jednej strony z potrzeby rozwiązywania konkretnych problemów, ale z drugiej – wykorzystania szans rozwoju są konkretne działania.
Publikacja pod nazwą „Aglomeracja Poznańska”.
Wydana dzięki staraniom Urzędu Miasta Poznania, Starostwa Powiatowego w Poznaniu i Urzędów Miast i Gmin Aglomeracji Poznańskiej, w języku polskim i angielskim, skierowana w głównej mierze do potencjalnych inwestorów, stanowi zestawienie ofert inwestycyjnych całego obszaru oraz kompendium wiedzy na temat atutów komunikacyjnych, zasobów kadrowych, naukowych, rynku pracy, prognozy demograficznej, potencjału gospodarczego i naukowego aglomeracji, w tym zestawienie największych firm, a także informacje na temat kapitału zagranicznego, aktywności gospodarczej, handlu, usług, budownictwa, otoczenia businessu, działalności naukowo-badawczej, usług IT, tzw. gospodarki innowacyjnej.
Publikacja zawiera też informacje dotyczące jakości życia mieszkańców, a zwłaszcza warunków mieszkaniowych, usług zdrowotnych, bazy oświatowej, kulturalnej, usług społecznych, komunikacji publicznej, warunków do uprawiania sportu i rekreacji
Międzygminny Związek Gospodarki Odpadami
Stanowi inicjatywę podjęta przez gminy Buk, Czerwonak, Kleszczewo, Kostrzyn, Murowana Goślina, Oborniki, Pobiedziska, Suchy Las, Swarzędz i Miasto Poznań. Jej założeniem jest stworzenie podwalin nowoczesnego zarządzania gospodarką odpadami, tak, by uczynić region aglomeracji przyjazny środowisku naturalnemu. Projekt znajduje się w fazie procedury rejestracyjnej w urzędzie wojewódzkim.

Forum Gospodarcze Aglomeracji Poznańskiej
Jest to przedsięwzięcie cykliczne, którego celem jest stworzenie platformy współpracy i budowa wzajemnych relacji przedsiębiorców, przedstawicieli władz i samorządów lokalnych. Komitet organizacyjny forum, którego trzy kolejne edycje, pozwoliły wpisać to wydarzenie do kalendarza najważniejszych przedsięwzięć w skali regionu i kraju, tworzy Starosta Poznański, Prezydent Miasta Poznania, Prezes Zarządu MTP i Prezydent Wielkopolskiej Izby Przemysłowo-Handlowej. Podczas trwania Forum prezentowanych jest ponad 100 ofert inwestycyjnych gmin, miast oraz właścicieli prywatnych z możliwością uzyskania pełnej informacji o istniejącym zapleczu gospodarczym, niezbędnym na etapie realizacji inwestycji i jej dalszego funkcjonowania. Niezaprzeczalnym atutem Forum Gospodarczego są panele dyskusyjne z udziałem przedstawicieli świata businessu, nauki, ekspertów, analityków, przedstawicieli zrzeszeń producentów oraz oczywiście władz samorządowych i urzędów centralnych. Ich tematem jest analiza potencjału aglomeracji, wymiana doświadczeń w głównej mierze dotyczących współpracy naukowych ośrodków badawczych z przedsiębiorcami oraz władzami samorządowymi w celu stworzenia właściwego klimatu dla rozwijania potencjału aglomeracji poznańskiej.
Po dotychczasowych dwóch edycjach Forum, podczas których dokonano analizy potencjału aglomeracji i jej szans rozwoju zwłaszcza w kontekście organizacji Euro 2012 oraz stworzono kompleksową ofertę inwestycyjną wykorzystującą maksymalnie szeroko możliwości istniejące na terenie gmin wchodzących w skład aglomeracji poznańskiej, jego III odsłona (15-16 maja 2010) była przede wszystkim prezentacją projektu strategii aglomeracji do roku 2020. Zaprezentowane hasło: Silna Aglomeracja dziś – nowoczesna metropolia jutro stanowiła próbę nakreślenia działań, których efektem ma być osiągnięcie już nie przez Aglomerację Poznańską, a przez Metropolię Poznań statusu jednej z najlepszych metropolii w Europie, postrzeganą jako druga, po Warszawie, polską metropolię
Centrum Badań Metropolitarnych
Stanowi przykład modelowej współpracy świata nauki i samorządu opartej na nowoczesnej wiedzy i zarządzaniu. Jest jednostką badawczą Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, powołaną zarządzeniem JM Rektora UAM prof. dr hab. Bronisława Marciniaka w dniu 1 marca 2009 r. i stanowi konsorcjum badań nad aglomeracją poznańską przy współpracy czterech poznańskich uczelni: Uniwersytetu im. A. Mickiewicza, Uniwersytetu Ekonomicznego, Uniwersytetu Przyrodniczego oraz Politechniki Poznańskiej. Centrum finansowane jest zgodnie przez wszystkich członków Aglomeracji Poznańskiej i stanowi pierwsza w Polsce placówkę badawcza pracująca dla rozwoju lokalnego.
Efektem prac zespołu, w skład którego wchodzi ok. 60 pracowników naukowych z 4 poznańskich uczelni jest projekt badawczy pod nazwą „Funkcjonowanie i Rozwój Aglomeracji Poznańskiej” stanowiący diagnozę jej funkcjonowania w zakresie 20 dziedzin oraz projekt strategii rozwoju pod nazwa „Zielona Księga Aglomeracji Poznańskiej”.
„Zielona Księga Aglomeracji Poznańskiej” – projekt rozwoju Aglomeracji Poznańskiej do 2010 r.
Zielona Księga (green paper) jest opracowaniem, mającym charakter projektu, zbioru pomysłów do dyskusji szerokiego kręgu odbiorców. Jej idea wywodzi się z krajów anglosaskich, którą z czasem zaczęła wykorzystywać Unia Europejska dla potrzeb konsultacji i wypracowywania wspólnego stanowiska. W odróżnieniu od „Białej Księgi” (white paper) „Zielona Księga” nie jest dokumentem ostatecznym, a jedynie pewną propozycją  zawierającą tezy i propozycje działań. Były one stopniowo prezentowane i weryfikowanych w trakcie 12 otwartych spotkań przedstawicieli władz i administracji samorządów, instytucji i organizacji w ramach Akademii Aglomeracyjnej, organizowanych przez Centrum Badań Metropolitarnych. „Zielona Księga Aglomeracji Poznańskiej” to dokument na poziomie ponadgminnym, którego celem jest przeprowadzenie szerokich konsultacji społecznych oraz dyskusji eksperckich nad propozycjami programów strategicznych. Oficjalna prezentacja „Zielonej Księgi” nastąpiła podczas III Forum Aglomeracji Poznańskiej w dniu 16 maja 2010 r. oraz podczas I Zjazdu Samorządowców Aglomeracji Poznańskiej, zorganizowanego 1 czerwca 2010 r. w rocznicę 20-lecia samorządu terytorialnego i przebiegającego pod hasłem:  „Aglomeracja Poznańska – w kierunku silnej metropolii”

Od początku czerwca 2010 r. działa serwis internetowy poświęcony „Zielonej Księdze Aglomeracji Poznańskiej”. Pod adresem www.zielonaksiega.poznan.pl mogą Państwo zapoznać się z dokumentem propozycji strategii rozwoju aglomeracji poznańskiej oraz wyrazić swoje opinie i uwagi na temat kierunków rozwoju aglomeracji do roku 2020. Zapraszamy do wspólnej debaty i śledzenia opinii zamieszczanych przez członków społecznej i eksperckiej dyskusji.

Strategia rozwoju: Silna Aglomeracja dziś – nowoczesna Metropolia jutro

Zaprezentowany w „Zielonej Księdze Aglomeracji Poznańskiej” projekt strategii oparty jest na przekonaniu o potrzebie zaistnienia na mapie Europy jako silnej i dynamicznej aglomeracji, opartej na dwóch filarach: spójności i konkurencyjności, która z metropolii o znaczeniu lokalnym i regionalnym ewoluowała do metropolii o znaczeniu europejskim, a jej podstawowym celem jest inteligentny (oparty na wiedzy), zrównoważony i społeczny rozwój.