Na zdrowie

Jak bezpiecznie stosować środki przeciwbólowe z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ)?

Prawie każdy dorosły człowiek choćby raz w swoim życiu korzystał ze środków przeciwbólowych, które określa się mianem niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Wiele z nich dostępnych jest bez recepty, można je nabyć nie tylko w aptece, także na stacji benzynowej, w sklepie spożywczym, czy w supermarkecie. Niezależnie od tego, NLPZ należą do środków często przepisywanych przez lekarzy. Czy oznacza to, że leki te są całkowicie bezpieczne i można je przyjmować bez ograniczeń, jeśli zachodzi taka potrzeba? Wprawdzie trudno byłoby sobie wyobrazić funkcjonowanie współczesnej medycyny bez NLPZ, ale ich bezpieczne stosowanie wymaga spełnienia kilku podstawowych zasad. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na to, że pod różnymi nazwami leków może ukrywać się ta sama substancja lecznicza, a przyjmowanie kilku preparatów zawierających ten sam środek bez wątpienia doprowadzić może do jego przedawkowania. Na przykład preparaty noszące nazwy  Panadol, APAP, Acenol, Codipar, Calpol, Doliprane, Dafalgan, Eferalgan, Paracetamol kryją w sobie ten sam lek przeciwbólowy, a mianowcie paracetamol. Natomiast Diclofenac, Majamil, Voltaren, Olfen, Dicloratio, Dicloreum, Feloran, Rewodina, Dicloberl, Diclac zawierają środek określany jako diklofenak, podczas, gdy Aprofen, Bufenik, Ibuprom, Ibuprofen, Nurofen, Dolgit, Ibalgin, Ibufen, Ibuprofen Aflopharm, Ibum oznaczają, że lek zawiera ibuprofen jako substancję czynną. Z kolei Aleve, Naproxen, Natrax to preparaty naproksenu. Powszechnie znana aspiryna czyli kwas acetylosalicylowy znajduje się w tabletkach Alka-Prim, Asaltec, Aspirin, Polopiryna S. Kupując lek przeciwbólowy bez recepty warto więc odczytać podaną drobnymi literkami, poniżej firmowej nazwy leku, jego nazwę międzynarodową, nazwę, która jest wspólna dla wszystkich dostępnych na rynku preparatów, i która pozwala zorientować się z czym właściwie mamy do czynienia. Przykrym komplikacjom na skutek działań niepożądanych leków przeciwbólowych można łatwo zapobiec informując lekarza, do którego zwracamy się nawet w innej sprawie niż dolegliwości bólowe, o tym, że stosujemy środki przeciwbólowe. Co więcej, nie wystarczy uważać wyłącznie na to, aby nie łączyć preparatów zawierających ten sam lek. Nie wolno również łączyć ze sobą różnych leków przeciwbólowych z grupy NLPZ. Kolejna ważna sprawa, o której należy pamiętać stosując leki przeciwbólowe, to sposób ich przyjmowania. Tabletki trzeba koniecznie zażywać po posiłku popijając obficie, najlepiej dużą ilością zwykłej wody. Jeśli leki przeciwbólowe przyjmowane są przez dłuższy czas, to znaczy kilkanaście dni, kilka tygodni lub kilka miesięcy, warto zaopatrzyć się w środki, których działanie może ustrzec przed nadmiernym podrażnieniem żołądka, a nawet przed działaniem wrzodotwórczym tych leków. W ten sposób działa ranitydyna (Ranigast Max, Ranigast Pro, Gastranin Zdrovit, Ranimax 150, Riflux), omeprazol (Bioprazol Bio, Gasec, Polprazol Acidocontrol) lub pantoprazol (Anesteloc Max, Controloc control). Owrzodzeń przewodu pokarmowego na skutek działania leków przeciwbólowych nie muszą obawiać się tylko osoby stosujące paracetamol, ale lek ten nie jest tak całkowicie bezpieczny jak to wynika z jego reklam. Konieczne jest ścisłe przestrzeganie jego dawkowania to znaczy wielkości pojedynczej dawki i odstępów czasu pomiędzy poszczególnymi dawkami zgodnymi ze wskazaniem na ulotce. W przeciwnym wypadku nie można wykluczyć ciężkiego uszkodzenia wątroby. Paracetamol ma jeszcze jedną „wadę” w porównaniu do innych leków przeciwbólowych. Otóż wszystkie te leki (naproksen, ibuprofen, diklofenak, meloksikam, nabumeton, nimesulid) wywierają dodatkowo działanie przeciwzapalne, którego paracetamol jest pozbawiony. To czyni je użytecznymi nie tylko w leczeniu bólów głowy, grzbietu, bólów miesiączkowych,  bólów pourazowych i pooperacyjnych, dolegliwości związanych z chorobą zwyrodnieniową stawów i innymi schorzeniami reumatycznymi, a także objawów występujących podczas infekcji to znaczy bólów mięśniowych i gorączki. Pewne osoby jednakże muszą stosować leki przeciwbólowe z grupy NLPZ z wyjątkową ostrożnością. Dotyczy to chorych z nieprawidłową czynnością nerek oraz z nieprawidłową funkcją szpiku kostnego. Nie sposób też nie wspomnieć o tym, że kobiety w ciąży, szczególnie w okresie ostatnich trzech miesięcy, nie mogą stosować NLPZ. Dla przyszłych matek jedynym akceptowanym środkiem przeciwbólowym w ciągu trwania ciąży jest paracetamol. Podsumowując można zatem stwierdzić, że uzyskanie pełnej satysfakcji i poprawy stanu zdrowia wskutek korzystania z leków przeciwbólowych z grupy niesteroidowych przeciwzapalnych wymaga zawsze żywej pamięci o poważnych ograniczeniach w ich przyjmowaniu.


dr hab.n.med. Marzena Dworacka
specjalista chorób wewnętrznych
adiunkt w Katedrze i Zakładzie Farmakologii
Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu


Przypominamy o możliwości zaszczepienia się przeciwko grypie. W Przychodni Lekarzy Rodzinnych w Rokietnicy dostępne są szczepionki dla pacjentów  w czterech grupach wiekowych:

  • od 6  do 36 miesiąca życia,
  • od 4 do 18 roku życia ,
  • dla dorosłych do 59 roku  życia,
  • powyżej 60 roku życia.

Wszystkie szczepionki zawierają 3 rekomendowane szczepy wirusa, w tym również wirusa grypy pandemicznej A/H1N1v. Aby zdążyć przed grypą najlepiej szczepić się do końca grudnia.


Lek. med. Jolanta Dańczak
Specjalista medycyny rodzinnej


Data publikacji w serwisie: 2010-11-29
Strony: 1


Najnowsze wiadomości:

ROKIETNICA zaprasza Wielkopolan na RUMPUĆ 2014!