Ćwiczenia izometryczne

Wpływ wybranych ćwiczeń fizycznych na ogólny wzrost sprawnościowy i wydolnościowy organizmu.

W poznańskiej Akademii Medycznej  powołano I. w Polsce katedrę Medycyny Sportu, a było to w roku 1958. Kierownictwo trafiło w ręce profesora Eligiusza Preislera, medyka, a za razem teoretyka i praktyka wychowania fizycznego. W strategii badań Katedry uwzględniono rozwój fizyczny studentów, przede wszystkim Akademii Medycznej i ówczesnej Wyższej Szkoły Wychowania Fizycznego, fizjologię i biochemię wysiłku fizycznego, także adaptację organizmów starszych do zwiększonych obciążeń fizycznych.
W wyniku badań powstało kilkadziesiąt prac naukowych publikowanych na konferencjach ogólnopolskich i międzynarodowych.
Prof. E. Preisler po analizie badań nad obciążeniami fizycznymi ludzi w podeszłym wieku ośmielił się mimo zdecydowanego oporu gremium fizjologów, wprowadzić ćwiczenia fizyczne jako terapię w leczeniu pacjentów po przebytym zawale mięśnia sercowego. Wtedy budziło to wiele obaw, dziś to standard w rehabilitacji kardiologicznej. W swoich badaniach wespół z całym sztabem medyków, biochemików, farmaceutów i magistrów w.f. dowiódł, że inicjowanie aktywności ruchowej w podeszłym wieku ma sens.
Również naukowo udowodniono skuteczność metod usprawniania fizycznego zarówno metodą interwałową jak i metodą ćwiczeń izometrycznych. O metodzie interwałowej było w poprzednim odcinku, dziś zachęcam do zapoznania się z ćwiczeniami izometrycznymi, niezwykle skutecznymi w budowaniu sprawności i wydolności fizycznej.
W odróżnieniu od ćw. izotonicznych stosowanych w metodzie interwałowej, podczas ćwiczeń izometrycznych kurczący się mięsień nie zmienia swej długości, a zwiększa tylko swe napięcie. Ćwiczenia te są skuteczne tylko wtedy, gdy siła napięcia  mięśni przekracza poziom napięć stosowanych podczas zwykłych czynności domowych. Tylko silne skurcze, zbliżone do maksymalnych podczas ok. 5 sekund z przerwą ok. 10 sek., powtarzane 20, 30-krotnie powodują zwiększenie siły mięśniowej. Natomiast słabe, wielokrotnie powtarzane, choćby przez kilka godzin dziennie, skurcze mięśni podczas wykonywania np. prac gospodarskich, mimo zmęczenia i „zakwaszenia mięśni” nie powodują ani przyrostu siły, ani zwiększenia masy mięśniowej.
Zwiększona masa mięśniowa podczas ćw. izometrycznych to również dłuższa sieć naczyń krwionośnych – kapilarów, jest także powodem powiększenia zasobów mięśni w zapasy energetyczne i białko. Stosowanie ćw. izometrycznych prowadzi w stosunkowo krótkim czasie do znaczącego wzrostu sprawności fizycznej. Pacjentom unieruchomionym na kilka tygodni w gipsie fizjoterapeuci zalecają już po kilku dniach napinanie mięśni znajdujących się pod skorupą gipsową. Zapobiega to zanikom mięśni i w konsekwencji umożliwia szybszą rehabilitację po powstałym urazie.
Same ćwiczenia izometryczne są proste, łatwe, a zatem dostępne dla każdego. Można samemu ćwiczyć w domu bez przyborów i przyrządów. Nawet nie wiedząc o tym sami wykonujemy niektóre z ćw. izometrycznych. Wstając rano z łóżka „przeciągamy się”.  Napinamy mięśnie ramion, barków na kilka sekund. To przecież jest nic innego niż ćwiczenie izometryczne
Rodzi się pytanie: po co to robimy? Poprawa krążenia krwiobiegu pobudza nas do działania. 
Przykład inny. Narciarze przygotowujący się do sezonu mają swe ulubione ćwiczenie tzw. krzesełko. Stają oparci plecami przy ścianie obniżają pozycję do momentu uzyskania kąta prostego w stawach kolanowych i tak pozostają w bezruchu jakby siedzieli na krześle przez kilkanaście sekund, a nawet kilku minut. Wszystko zależy od poziomu wytrenowania. Ćwiczenia izometryczne należy stosować naprzemiennie z ćw. rozciągającymi.
Uwaga. Osobom początkującym i przesadnie ambitnym zaleca się ostrożność przy samodzielnym stosowaniu ćw. izometrycznych, gdyż przedawkowanie może skutkować przykurczami mięśni i w efekcie ograniczeniem zakresu ruchów w stawach. Najlepsze zaś efekty usprawnienia fizycznego u przeciętnego ćwiczącego można osiągnąć stosując zarówno ćwiczenia izotoniczne (stosowane w treningu interwałowym) jak i ćwiczenia izometryczne.

Zapraszamy na zajęcia prowadzone pod okiem doświadczonego fizjoterapeuty w Akademii Wieku Dostojnego. Informacje i zapisy w Gminnej Bibliotece w Rokietnicy.

adeck.