MÓC to chcieć, czyli w jaki sposób kryteria determinują działania.

Lata 2010 oraz 2011 były w Gminie Rokietnica swoistym boomem w kontekście pozyskanych środków unijnych. W porównaniu do lat poprzednich skok jest niemal atomowy. Z czego wynika ta sytuacja i jakie są determinanty działań zmierzających do zapewnienia budżetowi gminy tak potrzebnego wsparcia?Na podstawie poczynionych obserwacji i zasłyszanych opinii można wysnuć twierdzenie, iż dość powszechną jest opinia jakoby środki unijne były dosłownie na wyciągnięcie ręki i jedynie czyjeś „chcenie”, bądź „niechcenie” warunkuje ich pozyskanie. Przekonanie tyleż błędne, co krzywdzące. Wniosek o przyznanie pomocy każdorazowo jest bowiem przygotowywany w odpowiedzi na konkretny konkurs, w ramach konkretnego programu , konkretnego działania, poddziałania... Ogłoszenie konkursu zaś jest możliwe w oparciu o harmonogram naborów, który jednakże jest rzeczą ruchomą, determinowaną głównie poprzez dostępność alokowanych środków (ich wyczerpanie uniemożliwia kolejne nabory, a w konsekwencji podpisywanie umów przyznania pomocy). Nie bez znaczenia jest również fakt, iż w zależności od programu różny bywa procent wsparcia, co ma istotne przełożenie w kontekście możliwości budżetowych JST. Prawdą jest również, iż najczęstszą formą unijnego wsparcia jest refundacja, a zatem budżet gminy musi w pierwszej konfrontacji udźwignąć ciężar całego zobowiązania (nie wszystkie programy umożliwiają tzw. zaliczkowanie). Z całą mocą należy też podkreślić, iż każde ogłoszenie o konkursie  szeroko precyzuje kryteria (a także wskaźniki i limity), które predestynują do ubiegania się o unijne wsparcie. Ich szczegółowość bywa zaskakująca, ale też, niestety, ograniczająca: nie każda potrzeba, nie każde zadanie znajduje swoje odzwierciedlenie tak w konkursowym ogłoszeniu, jak i w paraleli z kryteriami.

Początkowe lata obecnego okresu programowania to czas poświęcony dookreślaniu procedur, dopracowywaniu wzorów dokumentów, pracy strategicznej i zacieśnianiu współpracy pomiędzy wszystkimi szczeblami unijnej drabiny. Kolejny etap to powolny rozwój machiny naborów. Aktualnie siatka konkursów jest bardzo rozbudowana, harmonogramy coraz obfitsze. Splot sprzyjających okoliczności powoduje zatem, iż beneficjenci chcą w coraz szerszym zakresie korzystać z możliwości, jakie dają im unijne mechanizmy wsparcia. Stale uaktualniane harmonogramy, coraz lepiej znane i rozumiane procedury, a nade wszystko adekwatność konkursowych kryteriów sprawiają, iż mnóstwo samorządów znajduje swoje miejsce na liście rankingowej zgłoszonych do dofinansowania projektów. Stąd wspomniany wyżej boom, obserwowalny również w Gminie Rokietnica.

Z całą pewnością największą gminną inwestycją ostatnich miesięcy była budowa i wyposażenie budynku gimnazjum w Rokietnicy. Całkowita wartość projektu (w 50% dofinansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego) ostatecznie sięgnęła 8 473 214,08 zł. (EFRR: 4 200 504,52 zł., wkład własny Gminy Rokietnica: 4 272 709,56 zł.). Dzięki unijnemu wsparciu przy Trakcie Napoleońskim stanął nowoczesny, komfortowy i funkcjonalny budynek. Również projekty realizowane w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, dofinansowane z Europejskiego Funduszu Społecznego, w bezpośredni sposób dotykają zagadnień gminnej oświaty. Są to jednak projekty „miękkie” (szeroki wachlarz zajęć pozalekcyjnych), używając nomenklatury unijnej - inwestujące w człowieka, rozwijające jego potencjał:

• „Szkoła edukacyjnego sukcesu” (100% dofinansowania:  498 061,00 zł.)
• „Nauka droga sukcesu Gminy Rokietnica” (100% dofinansowania: 434 253,00 zł.)
• „Nasze Przedszkole” (EFS: 937 828,35 zł., wkład własny: 14 281,65 zł.)
• „Skarb Malucha” (EFS: 1 718 127,90 zł., wkład własny: 28 000,00 zł.)

Z możliwości Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki korzysta też Ośrodek Pomocy Społecznej w Rokietnicy, wdrażając projekt p.n. „O lepszą jakość życia”. Jest to projekt systemowy, realizowany corocznie, mający na celu głównie podniesienie, uzupełnienie lub uzyskanie nowych kwalifikacji zawodowych podopiecznych OPS w Rokietnicy. W 2010 roku całkowity koszt dofinansowania z EFS wyniósł 119 449,00 zł., natomiast na rok 2011 zaplanowano 129 789,97 zł.

Również Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych Sp. z o.o. w Rokietnicy ma na swoim koncie sukcesy, związane z pozyskaniem unijnych pieniędzy. Gminna spółka uzyskała wsparcie w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, dzięki któremu światło dzienne ujrzą 2 zadania (w tym jedno obejmujące 5 operacji):

• „Zakup pojazdu do zbioru odpadów komunalnych w gminie Rokietnica” (wartość inwestycji: 442.800,00 zł., dofinansowanie: 200 000,00 zł.)
• „Budowa sieci wodociągowej i sieci kanalizacji sanitarnej w Gminie Rokietnica oraz przebudowa Stacji Uzdatniania Wody w Żydowie Gmina Rokietnica” (wartość inwestycji: 1 728 977,60 zł., dofinansowanie: 50%), w tym 5 operacji:
- Przebudowa stacji wodociągowej w Żydowie etap III
- Wykonanie sieci wodociągowej w ul. Poznańskiej w Kiekrzu
- Budowa sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej w Rokietnicy, w ulicach: Złota, Srebrna, Platynowa, Kolejowa
- Wykonanie sieci wodociągowej Rostworowo - Sobota 
- Wykonanie sieci wodociągowej w ul. Polnej w Rogierówku

Wśród działań inwestycyjnych, kierowanych do najmłodszych Mieszkańców Gminy Rokietnica można też wymienić projekt polegający na budowie 5 placów zabaw w miejscowościach: Kiekrz, Krzyszkowo, Mrowino, Napachanie, Żydowo. Inwestycja została zrealizowana w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, z Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, a jej całkowita wartość wynosiła 499 405,54 zł. (EFRRROW: 164 495,00 zł.).

Wymiernym efektem współpracy 4 gmin (Kaźmierz, Rokietnica, Szamotuły, Tarnowo Podgórne), zrzeszonych w ramach Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania „Dolina Samy”, powołanego w celu ułatwienia powyższym samorządom aplikacji o środki unijne w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, jest najnowsze wydawnictwo Gminy Rokietnica. Projekt p.t. „Dumni z korzeni i bogactwa rokietnickiej ziemi. Druk map i folderów promujących kulturalny i przyrodniczy potencjał Gminy Rokietnica” to nie tylko warta 28 764,00 zł. (z czego przyznana kwota pomocy wyniosła 17 430,00 zł.) poligraficzna inwestycja, ale również, a może przede wszystkim, unikatowe wydawnictwo, optymistyczne i barwne, które w pełen polotu i fantazji sposób przedstawia Gminę Rokietnica, jako inspirującą enklawę spokoju i życzliwości. Na 2012 rok natomiast zaplanowano realizację dwóch kolejnych projektów, dla których zostały już podpisane umowy wsparcia:

• „Budując plac zabaw w Przybrodzie zaspokajamy potrzeby społeczne oraz promujemy potencjał rekreacyjny LGD Dolina Samy” (całkowita wartość operacji:  48 484,00 zł., dofinansowanie: 28 000,00 zł.)
• "Tutaj jesteśmy". Tablice informacyjne sposobem na promocję regionalnego dziedzictwa (całkowita wartość operacji: 16 113,40 zł., dofinansowanie: 9 218,00 zł.)

O środkach unijnych można by mówić bez końca. Temat, obszerny w swej złożoności i złożony w swej obszerności, z całą pewnością nadal pozostanie jednym z priorytetów jednostek samorządu terytorialnego, jako alternatywne źródło finansowania dla bardzo wielu gminnych (i nie tylko) inwestycji. U progu kolejnego roku, po ludzku kalendarzowego, po urzędniczemu budżetowego, należy mieć nadzieję, iż zwyżkowa tendencja w aspekcie unijnego wsparcia co najmniej się utrzyma.